2017/10/20

LAU IZKIN ZIZTRINENGATIK


Kaixo balorezale hori!

Iaztik jarraitzen bagaituzu, aniztasunaren aberastasunari buruz behin baino gehiagotan hausnartu dugula jakingo duzu. Maiz saiatu gara zure ikaskideekiko harremanak sendotzen eta ezberdintasunaren aberastasunez ohartarazten.

Badakigu munduan ez zaudela bakarrik primeran dakizula, eta, seguruaski, momenturik onenetan beti partekatuko duzu zure poza lagunekin baina, gauzak txarto doazenean, ixten zara edo beraiek kontuanizaten dituzu? 

ELKARREKIN EGOERA TXARREI AURRE EGITEN sarreran ikusi genuen zein inportantea den besteen laguntza arazoei aurre egin ahal izateko. Hona hemen beste eredu bat ipuin baten bidez.





Zein pozik zegoen Laukitxoa ipuinaren hasieran, besteekin jolasten... zein ondo pasatzen zuen... mundu guztia bere laguna zen eta. Baina txirrina jotzean arazoa topatzen dute. Zertan datza problema hori? Patioa guztiontzako prestatuta zegoen baina, Etxe Handia guztientzako zen? Zer eskatzen zuen Etxeak bere barnera pasatu ahal izateko? 

Gure laguna ezin zenez pasatu, berak bakarrik hasi behar zuen konponbidea topatzen. Ahalegin ezberdinak egiten ditu baina ezin... Horrezkero borobiltxoak ere buru belarri jartzen dira konponbidea lortzeko eta hainbat aukera ematen diote Laukitxoari, baina ezin... Zure ustez, zein da Laukitxoren ideiek eta borobiltxoen ideiek amankomunean duten faktorea? Nork aldatu behar du beraien ustez? Bidezkoa da ezberdina denari ardura eta erantzukizun osoa bere gainean jartzea? Bidezkoa da "saia zaitez gehiago, esfortzatu gehiago" eskatzea bere partez ahal duen guztia jartzen duenari? Eskatzen diotena, posiblea al da? Laukitxoak alda dezake borobila izateko?

Azkenean borobiltxoak benetako arazoaz ohartzen dira... Zein da? Nola konpondu daiteke? Horixe! Atea aldatu behar da.

Egin dezagun orain esfortzua eta pentsa dezagun ea gure gizartean horrelako kasuak isladatzen diren. Bururatzen zaizu baten bat? Non gerta daiteke? Ikastolan? Kalean? Kirol taldean? ...

Askotan ezberdina denari aldatzea eskatzen diogu baina aldatu behar dena ez da bera, gizarteak, hau da, besteok egin behar dugu zer edo zer bera gure Etxe Handian sartu ahal izateko. Askotan arauak zorrotzegiak izaten dira eta oztopatzen dute besteen sarbidea.

Gogoratzen zara Lorenzoz eta bere lapikoaz? Norbait epaitu baino lehen gogoratu denok daramagula gure motxila, gure lapikoa alegia, eta inork ez duela motxila hori erabakitzen. Mendira goazenean, bidea oso luzea izan daiteke baina, lagunek, motxila eramaten laguntzen dute, helburua denok batera tontorrera heltzea eta han otarteko goxoa jatea baita. Eta ez lagun bat atzetik uztea.

2017/10/19

BESTE EGUN ARROSA BAT


Kaixo irakurle hori:

Gaurko eguna, familia askotan dago seinalaturik; urriak 19, bularreko minbiziaren kontrako nazioarteko eguna dugu. Emakumeen artean heriotza gehien eragiten duen minbizia da bularrekoa, baina zorionez, gehienek borroka hori irabazten dute. Osakidetzaren Bularreko Minbizia Goiz Detektatzeko Programak laguntzen du horretan.

Hona hemen omenaldi xumea, Leireren eskutik, pairatzen ari direnentzat zein borrokan ibili direnentzat ere, bakarrik ez daudela jakin dezaten!:





Iazko sarreran Gasteizen bularreko minbiziaren borrokaren inguruan grabatutako bideo bat elkarbanatu genuen. Aurten, duela egun batzuk Bilbon antolatutako lasterketa ekartzen dugu. Irudian klikatuz gero, Bilbao hiria irratira eramango zaitu eta bertan erreportaje bat entzuteko aukera izango duzu:



Irudian argi ikusten den moduan, herritarrek erantzun zabala eman zioten ekimenari. 10.000 bat lagun bost kilometroko ibilbidea osatzeko elkartu ziren urriaren 8an goizeko 11:00etan bularreko minbiziaren aurkako borroka babestu asmoz. Gaixo, senide, lagun, elkartekide, pertsona anonimo eta erakundeetako ordezkariak, besteak beste. Denek soinean arrosa koloreko kamiseta zeramaten, dortsal zenbaki banarekin. Lehenengo aldia da kamisetak agortzen. Seinale ona, gero eta jende gehiago gaixotasun honen alde!

Iazko bitxikeria ekartzen dugu berriro, gaixotasun hau ez da soilik emakumezkoena eta jakinaren gainean egon behar dugu:





Musikarekin amaitu nahi dugu, itxaropen eta indarra ematen duen kantu polit batekin, pairatzen dutenei bakarrik ez daudela jakinarazteko. Entzun dezagun!:


2017/10/11

NESKATOEN NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo irakurle hori!

Gaur geure urteurrena da, beraz, hasieratik jarraitzen bagaituzu ZORIONAK ETA ESKERRIK ASKO!! 

Iaz bezala, hona gatoz neskatoen nazioarteko egunarekin, sarrera horrekin eman genion hasiera blog honi hain zuzen. Nahiko genuke egun hau landu behar izatea, berdintasunaren seinale izango zen. Baina ez da horrela eta berdintasuna gai garrantzitsua denez, ikertzen ibili gara baina, zoritxarrez, ez dugu kanpaina ofizialik aurkitu, are gutxiago euskaraz... Tamalgarria da modu ofizialean inork ez inbertitzea etorkizuneko emakumeengan. 

Berdintasuna lortzeko, gaur eguneko gizartearekin hasi behar da lanean, horretan datza irakasleon lana: gaur egungo ikasleak heztea etorkizuna eraldatzeko eta mundu justuago lortzeko. Baina geu bakarrik ezin izango dugu eta instituzioek horrelako kanpainak ez badituzte bermatzen, ez da modurik egongo...

Ziur asko hurrengo bideoaren irudi batzuk ezagunak egingo zaizkizu, duela urte batzuk telebistako iragarki batenak dira eta. Bideo honetan iragarki horren xedea azaltzen digute eta mezu potenteak ematen dizkigute. Erne egon!!





Norberaren konfidantza eta segurtasuna bultzatzea nahi du kanpaina honek, zergatik ez zaio modu ofizialean trataera ematen hori ematen gai honi? Zergatik neskak konplexu, aurrepaiketa eta beldurrik gacbe azaltzen dira eta nagusitzen direnean galtzen dute? Gure ustez argi dago, gizarte mailan ez delako behar bezala tratatzen...

Hurrengo bideo honek munduko nesken inguruko datu ikaragarri eta, batez ere, kezkagarriak ematen dizkigu:





Hau dena jakinda, zergatik ez da neskei laguntzeko kanpaina gehiago bultzatzen? Geu, txoko txiki honetatik, geure gaurko ekarpen txiki honekin zerbait lortzea espero dugu.

Amaitu nahi dugu indarkeriaren kontrako eta bakearen aldeko eskola-egunean erabili genuen esaldi batekin, Eduardo Galeanok idatzia, Argiak euskaratuta eta hurrengo pankartan jarrita:




Adierazgarria benetan gaurko gaiaren inguruan daukagun sentsazioarekin. Ea hemendik jendea kutsatzen dugun, geure publikazioa sakabanatzen den eta zerbait lortzen dugun!


2017/10/05

EZ FIDATU IKUSTEN DUZUNAZ...


Kaixo irakurle hori:

Iaz jarraitzen bazenuen blog hau, gaurko gaia ez zaizu ezezaguna egingo. Pasa den ikasturtean behin baino gehiagotan landu genuen aurreiritzien kontua. Zergatik etiketatu jendea ezagutu baino lehen? Edo zergatik aurrepaitu norbait informazio guztia ez badaukagu?





Pausuz pausu joango gara aztertzen bideoa. Ziur gaude hasiera batean barrea eragin dizula, atsoa kolpeka hasten denean paketetxoa eskuratu ahal izateko. Baina, jokabide zuzena izan al da hori? Uste duzu hori dela eta ekarri dugula hona bideo hau? Zelan jokatu horrelako egoera batean garrantzitsua den arren, hori ez da arrazoi nagusia. Kanpoko itxurarekin lotuta dago. Istorioaren amaiera ikusita, horrela izango zela uste zenuen istoria aurrera zihoan ahala? Nor uste zenuen izango zela erruduna, atso koitadua edo mutil "makarra"? Zergatik erabili ditugu kakotxak makarra hitzarekin? Suposatzen dugu zu ere mutilaren kanpoko itxura horrek engainatu zaituela eta bera zango zela erruduna pentsatu duzula. Zergatik? Zerk bultzatzen gaitu horrela pentsatzen? Aurreiritziak! Hor dago koxka! Ez gara ikusten dugunaz fidatu behar, ikasi behar dugu beste modu batean begiratzen, bakoitzak bere betaurrekoak ditu baina, askotan, oso zikin daude eta komeni da garbitzea. Ez duzu uste?

Jarraian, beste bideo bat. Ea zer nolako lotura aurkitu ahal diozun aurrekoarekin! Erne egon!





Guri gertatu zaigun moduan, beharbada ez zenion zentzua aurkitzen baina amaieran ondorioren bat atera duzula badakigu! Gauza asko lantzen dira eta! Hasieran ahalegina adierazten da, behin eta berriro harra saiatzen denean potetik ateratzen. Ez du amore ematen, nahiz eta porrotak eta kolpe handiak jaso; berak jarraitzen du ahalegintzen.

Mantis agertu denean, zelan interpretatu dituzu harraren aurpegiak? Ulertu al duzu eman nahi zion mezua? Eta zer deritzozu Mantisen jokaerari? Zuzena izan al da? Guri ezaguna egin zaigu egoera hau, zuen artean askotan gertatzen den arazoa da, bata besteaz trufatzea eta horrek arazoak ekartzea. Ez al digute irakatsi txiki-txikitatik besteak tratatu behar ditugula gu tratatuak izatea gustatzen zaigun moduan? Eta berdin dela zelan jokatu duten gurekin? Hori da, azken finean, harrak, tximeleta bihurturik, egiten duena. Ondo baino hobeto tratatzen du Mantis, nahiz eta berak berdin ez duen jokatu.

Amaitzeko gogotea txiki bat luzatu nahi dizugu: denok daukagu besteen erruak ikusteko itzelezko gaitasuna, baita besteen zorigaitzez barre egiteko ere, tamalez. Gogoratu hatzamar batez norbait seinalatzen duzunean, beste hirurek zu seinalatzen zaituztela. Beraz, ezer edo inor epaitu baino lehen, zeure buruaz kezkatu!


Ondo izan!


2017/10/01

2017KO URRIAK 1, DATA HISTORIKOA


Sarreraren izenburua irakurrita ziur asmatzen duzula zertan datzan gaurkoa. Sarrera hau ez geneukan programaturik baina gaurkoa ikusita, beharrezkoa ikusten dugu hitz batzuk plazaratzea hemen. Normalean geure sarreretan irudiak edota bideoak txertatzen ditugu baina gaur, ziur gaude, nahiko ikusi duzula komunikabideetan, gehiegi agian... Beraz, hitzak baino ez dira izango.

Blog hau eskoletan, ikastetxeetan eta institutetan dauden ikasleentzat zuzenduta dago bereziki. Geure helburua da pertsona hobeak, kritikoak eta libreak heztea; horregatik modu desinteresatuan eskaintzen dugu hausnarketarako materiala. Hemendik beti salatu ditugu injustiziak, edozein motatakoak, baina batez ere giza eskubideen kontra eta bortizkeriaren alde jokatzen diren jarrerak edo ikusitako egoerak; ideologiak alde batera utzita beti ere. Ozen adierazi dugu gure desadostasuna. Blog hau kudeatzen dugunok pertsonak gara eta mundu hobea eraiki nahi dugu, eredu ona eskaini behar diegu geure ume, gazte eta nerabeei; eta gaur ikusi dutena ez da eredu ona izan, inola ere ez!

Gaur, Katalunia herriak, bide demokratikoan erabaki nahi zuen bere etorkizuna. Egin du, bai, baina indarkeria nagusitu da. Munduari emandako irudia lotsagarria izan da. Guztiz ulertezina da gertatutakoa.

Baina zorionez, pasadizu "on" aipagarriak gertatu dira ere bai: Neus Catalàk, 102 urteko emakumea, kontzentrazio eremu nazietatik bizirik aterea zena, bozkatu ahal izan du; gure lagun batek bere 91 urteko aitona-amonak lagundu ditu bozkatzera; herri txikietan gurasoek lo egin behar izan zuten eskoletan ezin ixteko eta gaur jendea bozkatzera joan ahal izateko.

Zelan azaldu ume bati pertsona batzuk erabaki nahi dutela beraien etorkizuna eta ez dietela uzten? Zelan azaldu poliziek jendea jotzen dutela arrazoi gabe? Umeen begietan ulertezina da eta ez dago modurik azaltzeko!

2017/09/29

LANBIDEEN ARTEKO ZAILENETARIKO BAT


Kaixo lagun!

Berriro ere hemen gaude hausnarketa egiteko prest. Aste honetako gaia eta egoera, tamalez, modan dago aspalditik, gaur egun dirau, eta familia askok jasan behar du. Robertok, Sergioren aitak, ez du bakarrik langabeziari buruz berba egiten, esaten dituen hitzak oso baliotsuak dira, azaltzen baitigu zelan egin behar diegun aurre arazoei, zelako jarrera baikorra izan behar dugun bizitzan eta zein inportantea den... Arretaz ikusi bideoa, ez zaitu hotz utziko, ez... 





Aurretik esandako moduan, jarreraz mintzatzen da Roberto. Baina, jartzen duen adibidea lana bilatzeko soilik balio al du? Uste duzu zure egunerokotasunean aplikatu ahal duzula? Zein egoeratan? Apur bat aurrerago, aipatzen du berak babestuta sentitzen duela bere burua daukan taldeagatik, bere familia hain zuzen. Beste talde bat izatea posiblea dela uste duzu? Baietz uste baduzu, zein da?

Arreta ipini diozu Sergioren jarrerari? Ikusi duzu zelan bideoaren hasieran, bere aita sartu denean gelan, nola lotsatu den? Zergatik ote? Horrelako egoeran egonda eta antzeko ekintza bat zeure gelan antolatuz gero, berdin jokatuko zenuke? Baina, aitaren hitzaldia aurrera joan ahala, hasierako lotsa hori badoa desagertzen eta bere ezkutalekutik ateratzen da harro amaitzeko. Zergatik hasieran zegoen  hain lotsatuta? Uste duzu zerikusia izan dezakeela klasekideek pentsatuko zutenarekin? Baina, ez al da primerakoa izan haien jarrera?

Bukatzeko gaurko sarrera, aurreko galderekin egindako hausnarketa guztiak kontuan izanda, ideia esanguratsu batzuk bilduko ditugu:

  • Esfortzua ezinbestekoa da edozein arazori aurre egin ahal izateko.
  • Egoera zailetan, taldeka errezagoa eta eramangarriagoa da guztia.
  • Familia euskarririk handiena dugu.
  • Ez diogu horrenbeste garrantzia eman behar besteek pentsatzen dutenari. Harro sentitu behar badugu zeozergatik, ez dugu atzera begiratu behar, berdin da besteek zer pentsatzen duten.
Lanbide oso zaila du Robertok, zalantzarik gabe. Baina aurrera egiten du familiagatik, babestuta, maitatua eta lagunduta sentitzen duelako bere burua beraiekin. Ez ahaztu zu ere laguntza izan zaitezkeela senideentzat egoera zailetan.


2017/09/26

HIZKUNTZEN EUROPAKO EGUNA


Kaixo jarraitzaile hori:

Gaur, irailak 26, Hizkuntzen Europako Eguna dugu, Estrasburgoko Europako Kontseiluaren ekimenez, 2001etik aurrera urtero ospatzen dena. Sarrera xumea egingo dugu egunaren berri emateko. Egun honetako bideo batekin hasiko gara:





Kaixo! Hitz egidazu! Suposatzen dugu zuk ere euskara faltan bota duzula bideotxo honetan... Baina zaila da 60 hizkuntza gutxituak bideo batean txertatzea, ez duzu uste? Une egokia da Umberto Ecoren esaldi ezaguna gogora ekartzeko: “Europako hizkuntza itzulpena da”. Esaldi honen bidez Ecok gogorarazten digu, beste ezer baino lehen Europa aniztasuna dela. Nortasun aniztasuna. Hizkuntza eta kultura aniztasuna eta, nola ez, aberastasuna. Norbanakoarentzat nahiz gizartearentzat aberastasuna, herriaren ondarea...

Euskara ez entzuteaz aparte, zein izan da gehien harritu zaituena? Guri, zeinuen hizkuntza, zalantzarik gabe! Beste hizkuntza bat delako eta askotan ahazten zaigulako. Europar kontseiluak, bere web orrialdean, horren inguruko bitxikeriak eskaintzen ditu. Ziur gauza berri asko ikasten duzula!!

Amaitu baino lehen, gorago aipatutako Europar kontseiluaren web orrialdea luzatzen dizugu, bertan   egunaren inguruko hainbat material eta informazio eskaintzen ditu. Besteak beste, hizkuntza gaitasuna neurtzeko autoebaluazioa proposatzen du: Programak lagunduko dizu ebaluatzen dakizkizun hizkuntzetan nolako gaitasuna duzun, Hizkuntzen Europako Erreferentzia Esparru Bateratuan zehazten den eskalako sei mailak oinarri hartuta. Ausartuko zinateke zeureak neurtzen? Nahi baduzu, egin dezakezu autoebaluazioa zeure kabuz hurrengo loturan sakatuz. Lasai egin dezakezu, ez da notarako izango eta! Ez izan beldurrik eta anima zaitez!


2017/09/21

SEXU ESPLOTAZIOAREN ETA EMAKUME NAHIZ UMEEN SALEROSKETAREN KONTRAKO NAZIOARTEKO EGUNA

Kaixo balorezale hori:

Ikasturtearen hasierarekin bat, hainbat egun berezi ospatzen direla konturatu egingo zara, ezta? Aste honetan, bihar alegia, oso egun tristea ospatzen da. Ospatu behar ez zenetariko bat. Nahiz eta gezurra dirudien, munduan zehar pertsonen salerosketa eta esplotazio sexuala badira oso hedatuta dauden bi gaitz.

Baina, ba al dakizu pertsonen salerosketa zertan datzan? Inoiz entzun duzu fenomeno honi buruz? Zertarako egingo ote da pertsonen salerosketa? Argentinako hiriburuan, Buenos Airesen hain zuzen, hurrengo bideoa egin zuten gaitz hau azaltzeko:





Inoiz gelditu zara une batez gure artean esklabotasuna dagoela pentsatzeko? Bazenekien esplotazio sexualaz aparte, lan mundurako eta organo salmenterako ere pertsonak saltzen zirela? Edo jolasteko erabiltzen duzun baloi hori, Asian, zure adineko haur batek eginikoa izan zitekeela? Ikusi dezakezunez, guztiok gara biktima potentzialak geure burua babesten ez badugu...

Egia esan, oso zaila da arazo honekin bukatzea. Irakur dezagun 2015ean Arartekok honen inguruan idatzitakoa: 

"Egun honek gogorarazten du haurren prostituzioaren kontra munduan izan zen lehen legea. Argentinan egin zen, 1913an, eta "Palacios Legea" izenaz ezagutzen da.
Harrezkero bide luzea egin da esklabotasun hori erauzteko borrokan, eta oraindik lan handia dago egiteko erabat desager dadin. Arartekoak bide horretan jarraitzera animatzen du, horixe zor baitiegu haiei eta geure buruari."

Zer deritzozu Arartekoak argitaratutakoari? Gu guztiz ados gaude azken esaldiarekin, zor itzela daukagu ondo bizi garenok hain bizitza gogorra dutenekin eta zer edo zer egin behar dugu arazo hauek buka daitezen. Baina, historian zehar ez al da ezer egin esklabotasunaren kontra? Egia esan, 1926aren irailak 25ean Esklabotasunaren Aurkako Hitzarmena indarrean sartu zen, hainbat herrialdek sinatuta. Hala ere, gaur egun, milioika pertsona esklabuak dira, bereziki emakumezkoak eta neskak, sexu esplotaziorako behartuta.

Europan berrehun urte inguru daramatzagu esklabotasunaren kontrako legeak sortzen baina, Espainian behin betiko abolizioa 1880ko otsailak 17rarte ez zen heldu. Baina... ziur zaude abolizioa benetan heldu egin zela? Ikus dezagun  Gazteizen 2014ean egindako bideo bat eta egin ditzagun gure gogoetak...




Zer deritozu gazte hauek egindako performance-ari? Kaletik zebilen jendea sentsibilizatzeko balioko ote zuen? Eta zuri, zer edo zer pentsarazi egin zaitu?

Bukatzeko, gai honi buruzko agrega proiektu bat luzatzen dizugu ikasitako guztia praktikan jartzeko. Ez da jolasa, hausnarketa egiteko aukera baizik.

Gogoratu, balorezale, gauza guztien gainetik, desio guztien gainetik, etekin ekonomiko guztien gainetik, giza eskubideak daude. Ez ezazu onartu zu ere babesten zaituzten eskubideek zapalduta izatea. Eraiki dezagun denon artean justuago den mundu berri bat, oraindik ez da beranduegi eta!

2017/09/14

DEMOKRAZIAREN NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo balorazale:

Iaz, askotan idatzi genuen giza eskubideei buruz, baina gaurko gaia ez genuen inoiz aipatu eta uste dugu garaia dela horretan murgiltzea behingoz. Pil-pilean dagoen gaia da baina ez dugu soilik horregatik ekartzen, baita hezkuntza dekretuak balore sozial eta zibikoen atalean lantzeko agintzen duelako ere.

Gaurko gaia demokrazia da, irailak 15ean Demokraziaren Nazioarteko Eguna baita. Egun honek beste aukera bat ematen du munduan demokrazia zertan den aztertzeko. Ba al dakizu zein da demokraziaren definizioa? Wikipediak dio, etimologiaz, "herriaren aginpidea" adierazten duela (antzinako grezierazko hitzetatik, demos, "herria"; kratos, "gobernua"). Hain zuzen, Antzinako Greziako polisetan sortu zen demokrazia, non herritar guztiek polis edo hiriaren gobernuari buruz erabakitzen zuten. Hala, demokraziak herritar guztiek askatasunez estatuaren edo beste erakunde politiko baten gobernuari buruz erabakiak hartzen dituzten erregimen politikoak ere badira. 

Beharbada azken egunotan komunikabideetan ikusi edota entzun duzu Katalunian gertatzen ari dena. Han, haien etorkizuna erabaki nahi dute baina Estatu Espainolak oztopo handiak ipintzen dizkie herritarrei kontsulta egiteko bidean. Demokraziaren esanahia aztertzen badugu, ez da ezer ilegala egiten ari; baina Gobernuak ez dio Kataluniari erreferenduma egiten utzi nahi herritarren iritzia jakiteko. Justua dela uste duzu?

Gure ustez oso inportantea da herriak hautatu nahi duen erabakia, hau da, galdeketaren emaitza bera. Baina are inportanteagoa da erreferenduma egin ahal izatea. Demokraziaren tresna bat da eta erabiltzeko eskubidea daukagu. Kontu garrantzitsu asko erabaki beharko zituen gizarteak, jakiteko zein den herritarren nahia eta hori lortzeko bidea eraiki ahal izateko. Saltzen diguten demokrazia, erreala al da guztiz?

Euskal Herrian, erabakitzeko eskubidearen alde lan egiten duen dinamika anitza eta parte-hartzailea dugu Gure Esku Dago. Bihar bertan, deialdia egin du Bilbon Kataluniako herriari babesa eta elkartasuna adierazteko, Euskal Herriko herritar askoren asmoa berdina baita, geure etorkizuna erabakitzea, libre izatea...

Jarraian, Gure Esku Dagok grabatutako bideoklipa luzatzen dizugu. Entzun arretaz ea adierazi nahi duen mezua harrapatzen duzun...





Mezu anitz ematen ditu abesti honek, eta oso politak! Ziur bat baino gehiago harrapatu duzula, baina une honetan balio handikoa dena da ez dugula beste inor mendean hartu nahi, etorkizuna hautatu, besterik ez...

Ez dugu askorik eskatzen, geure eskubideak bermatuta izatea besterik ez!

2017/09/08

ALFABETATZEAREN NAZIOARTEKO EGUNA

Kaixo irakurle hori:

Gaur, irailak 8an, leku gehienetan klaseak hasi diren egunean, UNESCOk ezarritako Alfabetatzearen Nazioarteko eguna da. Hau kasualitatea... 

UNICEF-ek dioden bezala, alfabetatzea eta hezkuntza mundu hobeagoa eraikitzeko oinarriak dira. Irakurtzeko eta idazteko gai diren pertsonek aukera handiagoa dute aukeratzeko eta bizitza osoagoa izateko. Pertsona askeagoak dira, langile produktiboagoak eta miseriaren mende geratzeko aukera gutxiago dute, eta, halaber, egoera berrietara errazago egokitzen dira. Munduko herrialde guztietan alfabetatzearen oinarrizko maila finkatzearen arabera lortzen dira garapen ekonomikoa, aurrerakuntza soziala eta gizakien askatasuna.

Alfabetizazioak eginkizun garrantzitsua du pertsona ororen bizitzan. Irakurtzeko gaitasuna egungo gizartean funtzionatu ahal izateko oinarrizko gaitasun bilakatu da. Zalantza barik, ikaskuntzaren kultura zabaltzen duen mundu-mailako kanpainan funtsezkoa da irakurketa. Baina aurtego leloa erronka berri bati zuzenduta dago, azken urteotan eskola askotan martxan jarri den proiektu garrantzitsu bati: alfabetatzea aro digitalean. Beste pausu bat ematea da, urrunago joatea eta egungo gizartean mundu digital berri horren beharrei erantzun egokia emateko bidea.





Argi dago erronka itzela dela. Askorentzat mundu ezezaguna da eta beldur dira. Beste batzuk aukera berria ikusten dugu mundu digitalean. Zorte handikoak gara, digitalizazioaren munduan sartzeko aukera baitakagu, beste askok ez daukatena... Aldaketak ekarriko ditu, noski, eta geure erosotasunean eragina izango du, baina hoberako izango da. 

Ez izan beldurrik, murgil gaitezen dimentsio berri honetan eta gozatu aukera berriez!!


2017/09/01

GURE NAHIA


Kaixo berrio ere balorezale:

Amaitu dira oporrak, hasiera berria daukagu aurrean aukera berri ugarirekin! Aprobetxatuko al ditugu gure onena ateratzeko? Prest al zaude? Asko partekatu genuen iaz, eta ez gara material hutsez ari... Gai eta hausnarketa sakonak plazaratu genituen hemen, eta aurten ildo beretik joateko asmoa daukagu. Etorriko zara gurekin? 

Pil-pilean dagoen abesti batekin eman nahi diogu hasiera gure blogari ikasturte honetan, Go!azen taldeak abesten duen "Gure nahia" hain zuzen ere. Askotan entzun dugu kanta hau azken egunotan (eskerrik asko Mirene!), eta letrak dioena bat dator hemen planteatzen ditugun baloreekin. Behar bada entzun duzu baina ez zara gelditu letra arretaz entzuten. Hemen luzatzen dizugu bideo-karaokea letra aztertu ahal izateko.



Eta zuk? Bete dituzu birikak uda honetan aire garbi berriarekin? Ziur dituzula gogo eta irrikak asetzeko lagunekin... Baina ez dugu ahaztu behar daukagun altxorra, euskararen erabilera zaindu behar dugula. Guk, hemendik, egingo dugu eta jarraituko dugu ekarpenak euskaraz egiten zu motibatzeko asmoarekin. 

Ikasturtea hasi berria da baina ohartu gabe ekainera helduko gara eta orduan, zure hegoak astinduz libre egingo duzu hegan. Baina, lehenago, baloreez jantzi behar duzu, zure askatasuna behar den moduan bizitzeko, besteak errespetatzen, "maite zaitut" hainbat moduz esaten, harreman onak josten... Azken finean, ez al gara denok lur bereko sustrai eta lore?

Go!azen, aurten, ametsak egi bilakatzen!!

Gu prest gaude, eta zu?

2017/06/24

ESKERRIK ASKO BALOREZALE!!


Kaixo!

Gaurko sarrera honetan eskertzeko balorea nabarmendu nahi dugu. Ikasturtea amaitzen ari da eta aurtengo balantzea egiteko ordua iritsi egin da. Hausnar dezazun, hurrengo galdera luzatzen dizugu:

Hasieran espero zenuen horrelakoa izango zela aurtengo ikasturtea? 

Guk argi daukagu erantzuna: EZ; horrela, letra larriz. Ez blog honi dagokionez, ezta aurtengo ikasleei ere. Atzera begiratzen dugu eta espero genuen baino askoz gehiago lortu dugula ikusten dugu. Eta horrek irribarre itzela margotzen digu aurpegian. Eta eskerrak emateko beharra sentitzen dugu:



Mundiala izan da lortutako arrakasta, eta asko zuri esker da: irakasle, ikasle, guraso... 65.000 bisitaldi baino gehiago jaso ditu gure blogak!! Horretaz aparte Azkue Fundazioak antolatu zuen euskal blogarien lehiaketan parte hartu genuen eta finalistak izan ginen. Sari erraldoia guretzat!!

Duela hilabete batzuk Segura irratian adierazi genuen bezala, lan tresna moduan sortu genuen bloga 2016ko urriaren erdialdean, geure eskoletako 3. zikloko balore saioetarako. Lan xumea eta txukuna izan nahi du blog honek baina jende askori laguntzen diola ikusi dugu eta horrek pozten gaitu.

Dekretuak agintzen digu zer irakatsi behar dugun saio hauetan; baina, tamalez, ez dago kalitatezko materialik euskaraz eta erabaki genuen blog batean biltzea astero landu nahi genuena. Idatzi eta elkarbanatu dugun guztia dekretuko edukiekin lotura dauka. Jarraitu nahi dugu bidea eraikitzen eta guztion eskura jartzen, jarraituko dugu sare sozialetan partekatzen geure lana ondo badatorkizu zuk ere erabil dezazun zure balore saioetan.

Eskerrik asko Facebook-etik edo Twitter-etik jarraitzen gaituzuenei eta geure argitalpenak elkarbanatzen dituzuenei. Ziur gaude, egindako gogoeta eta hausnarketen bitartez pertsona hobeak eraikitzen laguntzen dugula eta harro gaude, nola ez!


2017/06/22

HURRENGORA ARTE


Kaixo lagun!

Ikasturtearen azken eguna iritsi da, eta berarekin kapitulu honen amaierako puntua idazteko momentua. Batzuentzat etapa amaitzen da, beste batzuentzat maila soilik... Baina guztiontzat zerbaiten amaiera ailegatu da eta agur (edo gero arte...) esateko unea iritsi zaigu. Beharbada hurrengo irailean hemendik pasatuko zara, edo ez... auskalo!! Gu itzuliko garelakoan gaude, hori da gure asmoa behintzat!

Hurrengo irailean abentura berri batean abiatuko zara (baita gu ere!), zeure bizitzaren kapitulu berria idazten hasiko zara. Orain ixten duzun kapitulu honetan, hemen eta han ikasitako guztia praktikan jar dezazun espero dugu. Hala ere, ez duzu dena ikasi eta zailtasunak aurkituko dituzu, erronka berriak, beldur izango zara, baina aurrera jarraitu behar duzu beti. Ez utzi inoiz idazteari, ez egon geldirik, bizitza aurrera doa eta egoera guzti-guztietatik saiatu behar duzu zerbait ikasten, horrela esaten genuen erresilientziaz aritu ginenean, gogoratzen duzu?

Ikus dezazun zein azkar doan bizitza, hemen duzu oso adibide bikaina. Oso bideo motza da, beraz, zabaldu begiak eta erne egon!!




Aho bete hortz, ezta? Ba... aprobetxa ezazu aukera bakoitza, ez galdu denbora eta BIZI!!

Baina, zer da bizitzea? Nahi duguna egitea al da? Ondo pasatzea al da? Ziur gaude ezetz borobila eman duzula. Ikasturte osoan zehar ikasitakoa burura etorri zaizulakoan gaude. Errespetua, besteen zapatetan jartzea (enpatia), esfortzua, arazoei aurre egiteko estrategia onak erabiltzea (erresilientzia), laguntasuna edukitzea (babesa eman eta jaso), aurreiritziak alde batera uztea (arrazakeria, LGTB-fobia, etab.)... PERTSONAK IZATEA!! Orduak eman ditugu hainbat gairen hausnarketak eta gogoetak egiten, asko ikasi duzu. Gure ustez, bizitzari mamia guztiz ateratzeko, baloredun pertsonak izan behar dugu.

Gogoratzen zara gabonak eta gero, bi bide aurkeztu genizkizula? Bide luzea, zaila baina ona aukeratu zenuen. Orain bidean zaude, bide luzetik jarraitu behar duzu, gauzak primeran egiten oporretan ere bai!

Amaitzeko eta blog honi gero arte esateko, guk, azken atalean lagundu zaitugula, zuri espresuki bihotz-bihotzez eskaini nahi dizugu Mario Benedettiren olerki batekin egindako bideoa. Entzun ondo ematen dituen aholku guztiak, aurten hemendik landutako guztiarekin lotura estua baino estuagoa baitauka. Gustatzea eta gozatzea espero dugu:





Ondo segi balorezale, eta gogoratu: egiten dugunak isladatzen du gu geu garen hori!

Hurrengora arte!

2017/06/20

EKAINAK 20...


Kaixo balorezale!

Ba al dakizu zein egun den gaur? Egun inportantea da, oso gainera!! Ez al duzu ezer entzun komunikabideetan? Futbol partida inportantea ote da? Edo abeslari ospetsuren baten kontzertua?

Ea hurrengo bideoak pistaren bat ematen dizun...





Behar bada bideoaren amaierara arte ez zara konturatu zertaz ari ginen... Ba bai, errefuxiatuei buruz. Gaur, ekainak 20, Errefuxiatuen Nazioarteko Eguna dugu. Gure besoak eta bihotzak zabaldu nahi dizkiegu txoko txiki honetatik gure ulermena eta laguntasuna adierazteko.
Baina, argi al daukazu siriar gatazka zer den? Zertan datzan azaltzeko, arazoa oso argi adierazten duen hitzik gabeko bideo bat duzu hemen:





Beharbada, zuen etxeetan, norbaitek izan du aitona-amonengandik edo birraitona-birramonengandik gerra garaiko istorioak entzuteko aukera aparta. Ahal baduzu, galdetu, baina tentuz, askotan mina egiten baitu horrelako istoriak berriro gogora ekartzea...

Aukerarik ez baduzu, guk ematen dizugu eredu bat: umea izan zenean gerra bizi izan zuen lekuko baten istorioa hain zuzen:





Hitzik gabe eta oilo-ipurdi geratu zarelakoan gaude... Gaiaren ildoa berreskuratuz, oraindik ere zalantzarik balego siriar gatazkari buruz, hurrengo istorioak agerian uzten ditu balizko zalantzak. Adi egon!





Hau bideoa ikusi ostean, saiatu jartzen siriar umeen zapatetan eta pentsa ezazu nola sentitzen den zure adineko ume bat egunak eta gauak ematen dituenean gatazkarik ez dagoen herrialde batera ihes egiten duen bitartean. Horrelako egoera inorentzat ez da bidezkoa, baina are gutxiago umeentzat...

Amaitzeko Sajaren irakaspen ederrarekin itxiko dugu sarrera hau, baina pentsakor gera zaitezen eta daukazuna gehiago balora dezazun espero dugu, batez ere askotan aprobetxatzen ez duzun ikasteko aukera paregabea...




Gai potolo hau landu ondoren, suposatzen dugu ulertuko duzula zergatik hasieran esaten genuen egun inportantea dela gaurkoa... Ez luke existitu beharko baina, tamalez, existitzen da eta guk ezin dugu ezikusiarena egin eta zu jakinaren gainean egotea nahi dugu. Zorte itzela izan dugu jaio garen lekuan jaio izanak, beraz, eskertu eta ematen zaizkizun aukera paregabeak behar bezala aprobetxatu!!


2017/06/16

EMOZIOAK


Kaixo irakurle hori!

Sentimenduak eta emozioak pil-pilean dauden momentu honetan, bizitzarako eta besteekiko harremanetarako baliogarria den beste gai bat ekartzen dizugu.

Ziur ez dela termino berria eta askotan entzun duzula, baita erabili ere... EMOZIOAK! Baina, ausartuko zinateke emozioak zer diren azaltzen? Inside out pelikula ikusi baduzu (ez baduzu egin, gomendagarria da oso), oinarrizko emozioak gogoratuko dituzu: poza, haserrea, beldurra, tristura eta nazka. Guzti-guztiak gurekin bizi dira, eta momentuaren arabera, hauetako baten bat agerian egoten da.




Gorago aipatu dugun moduan, gure bizitzan daude jaiotzen garenetik, eta gure nortasuna eraikitzerakoan eta elkarrekintza sozialean paper garrantzitsua betetzen dute. 

Baina, kasu egiten diegu geure emozioei? Arreta jartzen dugu ulertzeko zer esan nahi diguten? Denbora gehiago eman beharko genioke horri, ez duzu uste? 

Horretarako existitzen da adimen emozionala, pertsona batek era orekatuaz emozioak eta sentimenduak adierazteko eta besteenak ulertzeko trebezien multzoa, hain zuzen. Erreza dela uste al duzu?





Aurreko irudian isladatzen den moduan, Adimen Emozionalaren trebetasunak dira emozioak hautemateko gaitasuna, maneiatzearena, emozioak ulertzeko eta adierazteko trebetasuna. Baina mundu guztiak ez daki emozioak maneiatzen, hori ere ikasi egiten da, eta ez egun batetik bestera. Horretaz aparte, ez uste umeen kontua denik bakarrik, nagusiona ere bai. Ez da lan erreza emozioak behar bezala hautematen, erregulatzen eta ondo adierazten. Denbora dexente eskaini behar zaio horri behar bezala kudeatzeko. Hemendik zer edo zer landu dugu ikasturtean zehar, batez ere berdinen arteko gatazkak bideratzen laguntzeko.

Kontuan izan behar dugu ez garela bakarrik bizitzen eta besteekin elkarbizi behar dugula. Zaila da gero! Batez ere emozioek (interpretagarriak direnak) parte hartzen dutenean. Erresilientzia kontua landu genuenean, azaldu genuen guztiok ez dugula berdin jokatzen egoera berdinaren aurrean. Berdina gertatzen da emozioekin, eta gure ingurukoenak kontuan izan behar ditugu ere bai. Beharbada ez ditugu ulertzen, baina zelan sentitzen diren onartzen ikasi behar dugu. Geure emozioetatik hasi eta besteekin ditugun elkarrekintzetan emozioek nola eragiten diguten aztertu behar da. Hau da, besteen zapatetan jartzen saiatu behar dugu, lan erreza ez dena baina elkarbizitzarako baliabide ona!

Ohartu behar dugu ere bai inportantea dela jakitea zer dagokion geure buruari, zeri eman behar diogun garrantzia eta denbora. Hori argi izango bagenu, hobeto joango zitzaigun guztia. Prestatutako bideoa argiago azaltzea eta horretatik martxan jartzeko ondorioak atera ditzazun espero dugu.





Oso argi isladatzen da azalpen honetan zer dagokion bakoitzari eta zeri eman behar diogun garrantzia. Askotan besteek egiten edota esaten dutena indar eta eragin handiegia dauka guregan eta hori saihestu beharko genuke zoriontsu izateko, gauza bakoitza kokatu beharko genuke bere zirkuluan eta ez lirateke nahastu beharko. Beraz, aurrerantzean, arazo baten aurrean gelditu zaitez eta esan zeure buruari zer den zeure ardura eta zer ez. Besteek egiten dutena ezin dugu kontrolatu baina norberarena bai!

Sarrera amaitzear dago eta, gaiaren seriotasuna galdu gabe, zurekin barre egin nahiko genuke, horregatik, gaurko gaiarekin eta aipatutako filmarekin zerikusia duen laburmetraia partekatu nahi dizugu. Agian ikusita daukazu, baina horrela ez bada, disfrutatzea espero dugu:




Ulertu duzu zelan funtzionatzen diren geure emozioak? Oso bideo adierazgarria da horretarako. Ziur zeuri ere horrelako egoera bat suertatu zaizula eta bideoan aipatzen direnak sentitu dituzula. Inportantea da emozioak onartzea eta kudeatzen jakitea, edozein motatakoa noski! Ez da lan makala, ez!

Aurkeztutako guztia baliogarria izan dadila espero dugu, gutxienez pentsatzeko eta konturatzeko sentitzen dugunaz eta besteak zelan sentitu daitezkeen.


2017/06/07

INGURUMENA: ALTXOR MUGATUA


Kaixo balorezale hori!

Ikasturtearen amaiera hurbiltzen bada ere, ekaina hilabete garrantzitsua da hainbat kontu aldarrikatzeko. Aste honetan, hain zuzen, bi egun berezi izan ditugu, biak Naturarekin lotuta daude eta horrekiko zainketa eta ohitura onak geure baloreen artean daudenez, haien berri eman nahi dizugu.

1973. urtean Nazio Batuetako Batzar Nagusiak ezarri zuen  ekainaren 5a Ingurumenaren Munduko Eguna. Egun honen helburua biztanleak ingurumenarekin lotuta dauden gaiei eta arazoei buruz sentsibilizatzea da, denok izan gaitezen garapen jasangarriko eragile aktiboak eta etorkizuna seguruagoa izan dadin.

Aurtengo leloa "Ni naturarekin bat" izan da. Bota dezagun ideia zaparrada leloaren inguruan. Zuretzako zer esan nahiko du leloak?




Horixe da! Aire zabalera irtetera eta naturaguneetan barneratzera animatzen gaitu leloak, horrela, haren edertasuna eta balioa aintzat har dezagun, bai eta Lurra, guztion etxea, babesteko deia bultzatzera ere.

Gurekin bat etorriko zara ingurumena zaintzea oso garrantzitsua dela eta, izenburuan esan dugun moduan, altxor mugatua dela, hau da, gure eraginagatik hobetu edo okertu daiteke. Goazen bideo bat ikustera gure eragina ingurumenean zein den hausnartzeko. Agian ezaguna egingo zaizu...




Ikusi duzunez, badaukagu erantzukizun handia gure planetaren etorkizunarekin. Teoria badakigu, orain praktikan jartzea baino ez zaigu falta... Ezer gutxi!

Bigarren Nazioarteko Eguna Ozeanoena da eta ekainaren 8an ospatzen da. Jakingo duzuenez, gure planetari, Lurra izenaz gain, Planeta Urdina izendatzen zaio, espaziotik urdin kolorea besteak baino askoz nabarmenagoa delako. Zergatik? Bai horixe! Lurra planetaren azalaren lau bostenak, gutxi gorabehera, urez estalita daude. Baina ez zaitez nahastu, horrek ez du esan nahi planetaren masaren %71a ura denik, %0,002 baizik. Hurrengo irudiarekin hobeto ulertuko duzulakoan gaude:




Ziur gaude aho bete hortz geratu zaretela, guri gauza bera gertatu zitzaigun irudia topatzean. Eta horrela geratuko zara ere hurrengo albistea ikustean. National Geographic-eko argazkiak erabiltzen, bideo bat argitaratu dute. Baina non dago berezitasuna? Dakizunez, gure planetaren kutsadura mailak ez baditugu jaisten, laster tenperatura altuagoa izango da eta egoera solidoan dagoen ura, urtzeko arriskua nabaria izango da. Hori gertatuko balu, itsasoen altuera igoko litzateke, eta horren ondorioz... tira, ikus dezagun bideoa hobeto ulertzeko. Bakarrik pista bat emango dizugu: bideoan agertuko diren hiriak ezin genituzke bisitatuko.




Harrigarria eta kezkagarria benetan... Eskerrak hainbat herrialdetako politikariak arduratuta dauden eta aldaketa klimatikoaren kontra lan egitearen konpromezua hartu nahi duten! Hemendik ildo horretatik jarraitzera animatzen ditugu eta zaitugu, zuk ere zer esanik badaukazulako. Beno, zer esanik baino, zer eginik! Primeran dakizu zer egin behar duzun ingurumena eta itsasoa babesteko eta zaintzeko; beraz, ez izan alferra eta lagundu!

Bukatu baino lehen, ozeanoen inguruko bitxikeria bat partekatu nahi dizugu. Jarraian ikusiko duzun bideoan, gure planetaren beste berezitasun miresgarri bat ikasiko duzu. Ez al du merezi daukagun altxorra zaintzea?





Txunditurik geratu zarela ziur gaude, baina amaitzeko daukagun bideo hau ez da atzean gelditzen,  hunkigarria da eta! Naturaren irudi maitagarriz eginda dago. Horiei ezin aproposagoa den abestiaren letra erantsi zaio eta gaurko sarrera borobiltzeko eso egokia deritzogu. Luzatu barik, bideoarekin uzten zaitugu, gozatu!




2017/06/01

ERRESILIENTZIA


Kaixo irakurle hori!

Aste honetan bizitzarako oso garrantzitsua den tresna aurkeztu nahi dizugu: erresilientzia.

Inoiz entzun al duzu hitz hau? Ba al dakizu zer esan nahi duen edo zertarako balio duen? Beharbada horrela ez duzu inoiz entzun, baina jarraian emango ditugun azalpenekin konturatuko zara eskolan eta familian ildo horretatik goazela askotan arazoei aurre egiteko.

Lehenengo bideoari ekingo diogu zuzen, ikuspuntu desberdinak kutsatu ez daitezen, eta gero komentatuko dugu ea zertxobait ulertu eta ikasi dugun...





Bideoan agertzen den moduan, gizartean, arrisku-egoerak edo esperientzia gogorrak eta traumatikoak jasaten dira. Horien aurrean, pertsona askok, gaixotasunak pairatzen dituzte. Ostera, hainbatek egoera gainditzen dute eta askotan indartuak ateratzen dira esperientzia horietatik. Baina, zorigaitzeko faktore horien aurrean, zergatik ez dira pertsona guztiak gaixotzen haien egoerak parekoak izanik? Erresilientziari esker.

Orain ulertu al duzu zertarako balio duen erresilientziak? Zure iritziz, denok gara edo izan ahal gara erresilienteak? Zer landu beharko genuke gure erresilientzia maila igotzeko?

Bideoak pertsona baten bizitzaren ziklo osoa aurkezten digu, bere momentu onak eta txarrekin. Momentu ezberdin guztietatik ikas daiteke gure erresilientzia hobetzeko. Iraganean, pentsatzen zen erresilientzia genetikoki transmititzen zela. Hori zela eta, ez zen erresilientziaren garapena sustatzen. Gaur egun, ordea, nahiz eta genetikaren garrantzia hor egon, jakin badakigu, erresilientzia landu daitekeela; eta egiten bada, arazoei aurre egiteko trebetasun handiago izango dugula eta hauetatik indarberrituta aterako garela.

Aipatu eta sailkatu ditzakezu bideoan agertzen diren momentu gaitz horiek eta bertan ikasten dena?

Oraindik argi ez badaukagu erresilientzia zer den, hurrengo bideoa lagungarria izan daitekeela uste dugu:





Argiago daukazu orain zertan datzan erresilientzia? Behar baduzu terminoaren definizioa, hona hemen: zorigaitzeko faktoreen aurrean egoera gainditzeko gaitasuna da. Ezinbesteko trebetasuna da.

Irudi batekin bukatu nahi dugu gaurko gaia, interesgarri eta aberasgarria izan delakoan:




Eguneroko esperientzietan ditugun aukera apartengandik indartuak ateratzea espero dugu!

2017/05/28

JOLASAREN NAZIOARTEKO EGUNA

Gaurko egunak sarrera berezia merezi du, Jolasaren Nazioarteko eguna da eta. Jolasa bizitza da eta bizitza jolasa da.

Ba al dakizu nondik datorren Jolasaren Nazioarteko Egunaren jatorria? 1998an sortu zen, Ludoteken Nazioarteko Elkartearen (ITLA International Toy Library Association) eskutik, eta FridaKim elkartearen lehendakariaren ekimenez. Maiatzaren 28a aukeratu zuten, Elkartea egun horretan eratu baitzen.

Jolasa munduko gizarte eta kultura guztietan agertzen den giza jarduna da. Besteak beste, inteligentziaren, afektibotasunaren, sormenaren eta soziabilitatearen hazkunde orekatua ahalbidetzen eta errazten du, hortaz, pieza giltzarria da norbanakoaren garapen integralerako.

Jolasteko ekintza entrenamendu ona da gaitasun sozialak garatzeko; elementu ludiko bat baino gehiago da. Oinarrizko aspektua da jokabidea osatzeko, jolasean aritzen garenean garen moduan agertzen baikara. Jolasean berez eta espontaneoki azaltzen gara.

Jolasa tresna baliotsua da, gizarte hobe bat sortzeko, norbanakoen artean komunikazioa sustatuz, komunitate bateko norbanakoen harremanetan sakonduz, eta aurkakoak diren jarrerak berradiskidetuz.

Aurreko guztia dela eta, eskaini diogu lekua geure blogean egunari, oso garrantzitsua delako jolastea eta jolasaren bitartez balore asko lantzen direlako. Gure ustez, DERRIGORREZKO ikasgaia izan beharko zuen eskoletan, umeek asko ikasten dutelako jolasaren bitartez.




Ikusten duzunez, onura ugari ditu jolasak, beraz, jolas gaitezen!!!




Jakintsua benetan 5 urteko neskato hau!!


Jarraian bideo bi luzaten dizkizugu, edozein adinetan jolasaren garrantzia azaltzen dutenak:









Abesten amaituko dugu gaurko sarrera, alde batetik Amets Arzallusen jolasteari buruzko bertso batekin Pirritx, Porrotx eta Marimototsen ahotan. Eta bestetik, Alkartu ikastolako iazko LH6ko ikasleen bertsoarekin, Unairi esker osatu zutena!!





Inoiz ez utzi jolasteari.

GORA JOLASA!!

2017/05/25

TOLERANTZIA


Kaixo irakurle hori!

Pasa den astean tolerantzia eta aniztasunaren aldeko egunaren berri eman genizun. Aste honetan nahiz eta nazioarteko egunik ez ospatu, ildo horretatik jarraitu nahi dugu.

LGTB kolektiboaz aritu ginen eta Bizkaiko Foru Aldundiak argitaratutako kanpainaren leloari eutsi genion: gorrotoaren hizkuntza ez erabiltzearena. Zergatik ote proposamen hori? Argi dago askotan modu desegokian etiketatzen zaiela kolektibo horren pertsonei eta irainak erabiltzen direla haien kontra. Sentimenduak, berez sortzen dira eta oso zaila da kontrolatzea, guztien artean zailenetik zailena amodioa da, zalantza barik... Zergatik etiketatu pertsona bat sentitzen duenagatik? Hurrengo bideo honek harritzeaz aparte hunkitzea ere espero dugu. Ikusi eta gozatu!!





Bideo honetatik ateratzen dugun gogoeta zera da: toleranteak izan behar dugula, askatasunez begiratu, ez epaitu azalaren koloreagatik, ideiengatik edo maitasun harremanengatik. Ekintzak epaitu behar dira, hau da, pertsona ona izateagatik, fidagarria, besteak laguntzeagatik, maltxurra izateagatik ala ez... Justuak izan gaitezen eta pertsonen ekintzak epai ditzagun!

Aurreko bideoak ez du soilik genero arazoa aipatzen, baita erlijioa, arraza, ezintasuna ere. Tolerantea izatea oso garrantzitsua dela oso ondo dakizu dagoeneko, baina, Munduak asko eta asko landu behar duen gaia da. Ziur gaude bideoan agertzen diren maitasunezko loturak sakonago landuz gero elkarbizitza global baten helburuarekin, Manchesterren, Parisen, Dortmunen, Londresen, Madrilen, Iraken, Sirian, Turkian eta beste hainbat lekutan gertatutakoak ez zirela pasatuko.

Dakizunez, elkarbizitza, errespetua, tolerantzia... lantzeko leku aproposa baino aproposagoa eskola da. Tamalez, irakasleok ere, askotan, hain tolerantea ez den hizkuntza erabiltzen dugu. Hurrengo bideoak primeran azalduko digu. Adi!



Zer espero zenuen bideoaren hasieran? Bullying-ari buruz izatea? Hau, gure ustez, hainbat arazoren atzetik dagoen kutsadura da. Beti saiatzen gara besteak gu bezalakoak izaten, "normalak" izaten. Baina normaltasuna ez da existitzen, eskerrak! Inoiz entzun duzu "Zenbat buru, hainbat aburu" atsotitza? Ba primeran datorkigu hau azaltzeko: bakoitzak, normaltasuna bere errealitatetik eta bere ikuspuntutik ulertzen du. Horrela, ezer ez daukanarentzat, denetik edukitzea, gure moduan, ez da batere normala.

Bideo honek  aniztasunaz ohartarazteko laguntzen digu, azken finean, zenbat azal kolore daude zure gelan? Ez dugu aurrera egin nahi beraien ideiaren bat aipatu gabe. Bai horixe! Gure geletan dauden azaleko kolore guztiak margotu ahal izateko, margo bereziak atera dituzte eta salgai dituzte! Hemen uzten dizugu linka, agian datorren ikasturterako lekutxo bat gorde diezaiokezu zure klaseko zorroan...

Gaurko sarrerarekin bukatzeko, Paul-en bidaia aurkeztu nahi dizugu. Paul suediarra da eta egun batean, trenez zihoala hau gertatu zitzaion...





Zer deritzozu Paulek egindakoari? Ausartuko zinen zu barrutik daramazun hori plazaratzen hain era nabarmenean? Eta trenean dauden pertsonen jarreraz zer uste duzu? Nola erantzungo zenuke zuk zure alboan jesarrita dagoen gizona komunera badoa eta bueltan emakume bat dela ikustean? Gure ustez, ondo baino hobeto erantzuten dute bidaiariek, Paul bera eta bere erabakia errespetuz hartu eta onartu dute.

Espero dugu hau guztiarekin zure ikuspuntua gero eta zabalagoa izatea, gero eta toleranteagoa... Gogoratu guztiok PERTSONAK garela, kanpotik izaten garena izaten garela edo sentitzen duguna sentitzen dugula ;)

2017/05/16

MAIATZAK 17: LGTBFOBIAREN KONTRAKO NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo balorazale!

Zer dira sarreraren letra horiek?

Lesbiana
Gay
Transexuala
Bisexuala

Horrela ikusita, argiago duzu, ezta?

Gaur homofobia, transfobia eta bifobiaren aurkako nazioarteko eguna da. Maiatzaren 17an ospatzen da 1990. urteko egun horretan Osasunaren Mundu Erakundeak (OMS) gaixotasunen sailkapenen eskuliburutik kendu zuelako homosexualitatea. Bai, ondo ulertu duzu, duela 30 bat urte gaixotasuntzat hartzen zen LGTBa. Harrigarria benetan!

Duela gutxi Gazteen Euskal Behatotiak egindako ikerketa baten arabera, Euskadiko gazteak gero eta toleranteagoak dira. Izan ere, 15 eta 29 urte bitarteko gazteen % 92a ez dago ados “funtsean homosexualitatea gaixotasun bat da eta horrela tratatu behar da” dioen esaldiarekin; soilik % 3a azaldu da ados esaldi horrekin. Adostasuna jaitsi egin da azken bost urteotan, 2012an % 6koa baitzen.

Gure uste apalean, eskolak eragin handia dauka horrelako kontuetan, horregatik gaude hemen, materialak luzatzen eta etorkizunaren begiradak zabalarazi nahian. Txiki txikitatik landu daiteke LGTB gaia, horretarako ipuinak daude eta normaltasuna ematen bazaio kontuari, begirada zabaleko pertsonak heziko ditugu, pertsona toleranteak alegia. Lotura honetan ipuin batzuk luzatzen dizugu, nahiz eta umeentzat izan asko ikas daiteke haiengandik!!

Hasiko gara transexualitatea primeran azaltzen duen 2005eko dokumental finlandiarrarekin. Protagonista, 11 urteko neska transexuala da eta berak oso modu argi eta garbian azaltzen du zer den eta zer sentitzen duen. Luzetxoa da (17 minutu) baina uste dugu merezi duela gauza asko ikas daitekeelako.





Ziur gaude gauza berri asko ikasi dituzula, ezta? Zuk zeuk galdetuko zenizkiokeenak agertu direla eta zalantza asko argitu zaizkizula suposatzen dugu. Ekarpen hau zure begirada zabaltzeko asmoarekin izan da. Lortu izana espero dugu!

Jarraian maiatzak 17rako Bizkaiko Foru Aldundiak egindako iragarkia txertatu dugu, irain homofobo, transfobo eta lesbofoboak salatzen dituena. Horretaz aparte, datu interesgarriak ematen ditu baina pena da euskaraz ez egotea, nahiko lotsagarria gure ustez... Beraz, aprobetxatu nahi dugu salatzeko entidade publiko baten iragarkia euskaraz ez egotea. Gorrotoaren hizkuntza ez erabiltzeko animatzen gaituzte, baina hobe geure hizkuntzan egingo balute. 





Aurreko bideoan aipatzen diren datuak harrigarriak dira, baina hurrengoarenak ez dira atzean gelditzen... Ez dago txarto jakitea zer dagoen munduan eta zelako egoerak existitzen diren! Adi egon:




XXI. mendean Giza Eskubideak bermatzen ez dituen herrialdeak egotea lotsagarria da. Espero zenuen horrelakorik existitzea? Zer izan da gehien harritu zaituena? Guk egiten dugun hausnarketa da LGTBak PERTSONAK direla, hori baino ez. Eta pertsonen trataera merezi dutela, hori baino ez... 


2017/05/11

MATEMATIKAREN NAZIOARTEKO ESKOLA-EGUNA


Kaixo balorezale hori!

2000 urtean, Nazioarteko Matematika Urtean hain zuzen, maiatzak 12a Matematikaren Nazioarteko eskola-eguna ezarri zuen UNESCOk. Data hau aukeratu zen Pedro Puig Adam-en omenez, 1900eko maiatzaren 12an jaio baitzen. Gizon hau Matematika irakaskuntza-sailan oso ezaguna izan zen mundu osoan.

Askotan galdetuko diozu zure buruari zertarako balio duen matematikak... Ba sinetsi ala ez, edonon dago! Uste dugun baino leku eta egoera gehiagotan. Eta matematikaz ari garenean ez dira zenbakiak soilik, beste atal batzuk badaude oso garrantzitsuak ere bai. Halaber, matematikari ezker, musika daukagu, kirolak, olerkiak, bertsoak, eta hainbat gauza eguneroko bizitzan garrantzitsu baino garrantzitsuagoak direnak. Medikuntzan, eraikuntzan, eta abarrean lortutako aurrerapenek matematikari zer edo zer zor diote.

Jarraian bideo motz txertatzen dizugu matematikaren garrantzia azalduz:





Gurekin bat etorriko zara matematika oso garrantzitstua dela, baina zergatik dago matematikari buruzko sarrera balore blog batean? Baietz asmatu zerikusia!

Gure munduan, gure gizartean, hainbat datu ditugu harritzekoak direnak eta matematikarekin lotura zuzena daukate. Gaur, Zabalketa elkarteari esker, datu batzuk aztertuko edo aipatuko ditugu. Elkarte honek Munduko Ilara unitate didaktikoan lantzen ditu sakonago. Irakasleak gonbidatzen ditugu haien web orria bisitatzea, materialak euskeraz, gaztelaniaz eta ingelesez baitaude, eta beste hainbat unitate didaktiko jorratu dituztelako balorez blai.

Hona hemen luzatzen dizkizugu datu harrigarri batzuk:

  1. Urtero, Nazio Batuen Garapen Programak munduko herrialde guztiak biltzen ditu zerrenda batean, hiru noten arabera ordenatuta:
  2. 1- Biztanleen bizi itxaropena.
  3. 2- Ikasketei gutxi gorabehera eskaintzen zaizkien urteak.
  4. 3- Pertsona baten diru irabaziak urtean batez beste.
  5. Amaierako notari Giza Garapeneko Indizea (GGI) esaten zaio, eta 0 eta 1 artean dago. Zenbat eta hurbilago 1etik, orduan eta hobea izango da herrialdearen nota.



Hona hemen munduko hainbat herrialderen sailkapena GGI-ri dagokionez. Datuak oso esanguratsuak dira...





Unitate didaktikoan proposatzen dizkiguten galdera batzuk luzatzen dizkizugu jarraian:

1. Zein herrialde da pobreena emakumeen batez besteko bizi itxaropenari dagokionez? Eta aberatsena?

2. Gizonen kasuan, zein herrialde da pobreena batez besteko bizi itxaropenari dagokionez? Eta aberatsena?

3. Badago alderik batez besteko bizi itxaropenean gizonen eta emakumeen artean?

4. Erreparatu ikasketa urteen zutabeari. Zein da herrialde aberatsena? Eta pobreena?

5. Badago alderik batez besteko ikasketa urteetan gizonen eta emakumeen artean?

6. Kontuan izanik diru irabaziak, zein da herrialde aberatsena? Eta pobreena?

Irakurri ozen Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren 25. artikulua:


  1. "Pertsona orok du bizimodu egokia izateko eskubidea, bai berari eta bai bere familiari osasuna eta ongizatea bermatuko diena, eta bereziki, elikadura, jantzia, etxebizitza, laguntza medikoa eta gizarte zerbitzuak."

    Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalaren 25. artikulua


Zure kasuan betetzen da Giza Eskubide honek dioena? Altxa eskua erantzuna baiezkoa izanez gero. Begiratu zure inguruan. Ba al dago eskurik altxatuta? Esanguratsua ere bai...

Eskerrik asko berriro ere Zabalketa elkarteari bere materialagatik. Hemendik euren lan bikaina txalotu nahi dugu. Jarraitu horrela!

Bukatzeko, desio bat bota nahi dugu: ea datorren urtean, matematikak, datu baikorragoak luzatzen dizkigun, hori gizarteak gauzak hobeto egiten dituen seinalea izango baita.


FAMILIEN ANIZTASUNA


Kaixo balorezale hori!!

Datorren astean bi data garrantzitsu izango ditugu: alde batetik maiatzak 15, Familien naziarteko eguna, eta bestetik maiatzak 17, Homofobia eta transfobiaren aurkako nazioarteko eguna. Bi egunak oso gertu daudenez, pitin bat aurreratuko gara eta gaiak lantzen hasiko gara.

Familiaren kontuarekin sartuko gara gaurko sarrera honetan. Oso galdera sinple batekin hasiko gara: 

Zer da familia?

Ziurrenik, burura datozkizun erantzun eta ideia guztiak zuzenak dira, baina suposatzen dugu pentsatu duzun lehenengo gauza izan dela zeure familiarengan, ezta? Normala!

Hartu minutu bat jarraian txertatzen dizugun irudia aztertzeko, ondoren galdera bati erantzun beharko diozu:




Familia mota ezberdinak al daude?

Duela ez asko, familia mota bakarra zegoen: ama, aita eta seme-alabak. 




Eredu tradizionala deitzen zaio mota horri eta, irudiak alderatuz, konturatuko zinen ereduak aldatu egin direla eta jada familia eredua ez dela beti seme-alabak dituen bikote heterosexualarenarekin lotzen. Askoz ere zabalagoa da kontzeptua. Ea hurrengo bideoak ikuspuntua irekitzera laguntzen gaituen:





Irudikatzen zenuen hainbeste posibilitate ezberdin bideoa ikusi aurretik? Edo familia tradizionalaren irudiarekin geratzen zinen? Zergatik izango ote da hori? Zer uste duzu zuk? Bai horixe, gure gizarteak hainbat aldaketa esperimentatu ditu azken 50-60 urteetan eta gaur egun hainbat familia mota ezberdintzen dira, nahiz eta komunikabideetan gehienetan tradizionala baino ez den aipatzen.

Egon momentu bat. Pentsatu ezagutzen dituzun lagunen familiez. Denak al dira zurea bezalakoak? Goazen aztertzera egoera ezberdin arruntenak:

Tradizionala: lehen aipatu dugu eta aita, ama eta seme alabak osatuta dago.

Gurasobakarrekoa: hainbat arrazoiengatik (heriotza, banaketa...) seme alabak guraso batekin bizi dira. Diborziatuen kasuan, umeak bi familia guraso bakarrekoak ditu.

Berreraikia: Bikotekide batek, gutxienez, seme-alabaren bat izan zuen aldez aurretiko beste harremanen batean. Familia-mota honetako partaideak aita, ama, anaiordeak, arrebaordeak edota anai-arrebak izan daitezke.

Adopzio-familia: Gurasoekiko lotura genetikorik ez dagoen arren, haurrak ekartzeko nahia handia izaten da. Adopzio prozesuak oso luzeak izaten dira. Erabakia hartu ondoren, eta egokitasun egiaztagiria eman baino lehen, aztertu egiten da adoptatzailearen edo bikotearen egoera. Izapide burokratikoak eta itxaropen garaia pasatu ondoren, gurasoak umearen bila joaten dira. Orduan hasten da elkar ezagutu eta onartzeko garaia, familian eta etxean behar diren egokitzapenak eginez.

Harrera-familia: Guraso biologikoek une konkretu batean ondo zaindu ezin badute, beste familia batek babesten du  umea, adopzioa planteatu gabe.

Familia homosexuala: Beste familia mota guztien itxura edo konposizioa izan dezake, baina gurasoak homosexualak izango dira.

Baina, zein da motarik onena? Ba... ez dago! Familiarik onena maitatua sentiarazten zaituena da. Maitatzea eta maitatua sentitzea, hori dugu sentimendurik atseginena eta familian, normalean, hori gertatzen da.

Aurreko guztia kontuan hartuz, ondorioztatu ahal dugu familia guztiak balio handikoak direla. Bideo honek oso ondo azaltzen digu:





Espero dugu familia hitza entzutean ikuspuntu zabalagoa izan dezazun orain. Eta gogoratu, familia hitza aditzean burura datozkizun pertsonek osatzen dutela zurea. Zaindu zure familia, betidanik eta baldintza barik zu laguntzen eta maitatzen egon delako eta zure maitasuna eta babesa beharrezkoak dituelako, ahalik eta indartsuena izateko.

2017/05/04

BESTEAREN ZAPATETAN JARTZEA ETA GEHIAGO

Kaixo balorezale:

Gaurko sarrera honek jarraitzaile baten eskaerari erantzuna ematen dio. Jarraitzaile hau irakaslea da eta oso kezkatuta dago bere ikasle batzuk ez direlako gai besteen zapatetan jartzen, ez dakite zer den enpatia ezta umiltasuna ere. Termino horien esanahi etimologikoa ez jakiteak ez dauka garrantzi handirik baldin eta besteen zapatetan jartzen badakizun eta daukazuna baloratzen baldin baduzun...

Enpatiarekin has gaitezen: ba al dakizu zer den bestearen zapatetan jartzea? Baina beste galdera bat daukagu zuretzat, aurrekoa baino zailagoa: ba al dakizu bestearen zapatetan jartzen? Kontuan izan guztiz desberdina dela zer den jakitea (teoria) eta egiten jakitea (praktika), ez duzu uste? Guztiok dakigu teoria oso ondo, baina praktikan jartzeko orduan, kostata egiten dugu... Hartu minutu pare bat pentsatzeko zer egin dezakezun hori aldatzeko...

Ziur asmatu duzula lehenik eta behin jakin behar duguna dela zelan sentitzen den bestea, hau da, bestearen emozioaren kontzientzia hartzea da funtsezkoa. Jabetzen zarenean zer den sentitzen duena besteak, bere egoeran jar zaitezke, bere zapatetan, eta zure jokaera aldatu egingo da. Hor dago koxka!! Baina... ez da batere erreza. Saiatuko zara hurrengo egunotan praktikan jartzen? Horrela hasiz gero, ohitura bihur daiteke eta zure jokabidea alda daiteke. Pausu txikia da aldaketa erraldoia hasteko, egiten animatzea espero dugu. Baina, noski, zure esku baino ez dago...

Bestearen zapatetan jartzea zer den azaltzen duen bideoa luzatzen dizugu:





Bideo honek laguntzen digu sarreraren hasieran aipatu dugun beste puntua sartzen: umiltasuna. Neurri batean, enpatiarekin lotuta dago, geroago ikusiko duzu argiago. Suposatzen dugu termino honek ez duela azalpen beharrik. Horregatik galdera batekin jarraituko dugu: inoiz gertatu al zaizu besteek daukatena desiatzea?

Bideo motz hau oso adierazgarria eta esanguratsua da, pentsaraztea espero dugu:





Bakoitzari berea kezkatzen zaio, eta normala da horrela jokatzea, are gehiago, komenigarria izan daitekela esan dezakegu bizitzan hobetu ahal izateko, bai, baina ezin gara hor izkutatu. Norberak zailtasunak izan arren, zorte handikoak garela pentsatu behar dugu beste egoera larri batzuekin konparatzen badugu geure egoera. Beti dago gu baino gaizkiago dabilenik eta horrek izan beharko zuen geure erreferentzia, ez guk baino gehiago daukanak... Horretaz hausnartzea espero dugu.

Amaitzeko, gaur jorratutako bi gaiekin lotutako bideoa luzatzen dizugu, oso ondo uztartzen ditu enpatia eta umiltasuna, hitz barik asko adierazten du. Begiak eta ikusmira zabaldu eta pentsatu!!





Eskerrak zapata galtzen duenak bestearen zapatetan jartzen den!! Horrela jokatuko bagenu guztiok, askoz hobeto joango litzateke mundua, ez duzu uste?


2017/05/02

BULLYING ETA ESKOLA JAZARPENAREN AURKAKO NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo irakurle hori!

Gaur, maiatzak 2, bullying eta eskola jazarpenaren aurkako nazioarteko eguna dugu. Ez da lehenengo aldia gai honetaz idazten dugula, kontua kezkatzen gaitu eta irakurleak sentsibilizatu nahi ditugu arazo potolo honen inguruan. Argi daukagu kontzientzia hartu behar dugula arazoari aurre egin ahal izateko.

Jarraian kontu honekin orain arte egindako sarrerak luzatzen dizkizugu:

Irudi esanguratsu batekin hasi nahi dugu. Zer ikusten duzu? Zer adierazten dizu? Zelan sentiarazten zaitu?




Aurten pil-pilean dago KiVa programa, eskola-jazarpenaren aurkako programa, Finlandiako Turkuko Unibertsitateak sortu eta garatua, eta Euskal Herriko hainbat ikastolatan jarri da martxan. Bere web orrialdean, Gurasoen gidan, oso azalpen eta aholku baliogarriak ematen dituzte baina ez bakarrik gurasoentzat, umeekin lan egiten dugunontzat ere bai!! 

Ba al dakizu zer den bullying-a edo jazarpena? Definizioa edo azalpena eman aurretik, argituko dugu zer EZ den: 
  • Liskarrak, desadostasunak edota eztabaidak ez dira jazarpena, normalean iragankorrak direlako eta azkar pasatzen direlako.
  • Adarra jotzea edo jolarean bortizki aritzea ez da jazarpena.
Jazarpena da ikasle berari behin eta berriz eta nahita min ematea. Biktimak zailtasunak izaten ditu erasotzailearen aurrean bere burua defendatzeko. Jazarpena pertsonaren eskubideen urraketa larria da beti, eta haren giza balioa eta duintasuna apaltzen ditu.

Mota anitzak daude, hurrengo bideoak oso argi azaltzen ditu. Erne egon eta zeure inguruan jazarpen mota baten bat somatzen baduzu, salatu!





Ez gara nekatuko esaten, horrelako egoeren lekukoa bazara, salatu behar dituzula arazoa konpondu ahal izateko. Hori da lehenengo pausua, baina ez bakarra. Gehiago egin ahal duzu: biktimarengana hurbildu zaitezke, erasotzaileari aurre egin bakarka edo taldeka, arazoaz mintzatu... EZ ISILDU, MESEDEZ!