2018/04/23

APIRILAK 23, LIBURUAREN EGUNA


Kaixo irakurle hori,

Hemendik edo handik ziur jakinaren gainean zaudela gaurko eguna zer ospatzen den. Liburu egunarekin batera, edonon entzun eta ikusten dira irakurzaletasuna bultzatzeko ekimenak. Eusko Jaurlaritzak, hain zuzen, horretarako plana bultzatzen ari da Irakurgune web orrialdearen bitartez.

Hemendik, sarrera xume honekin, geure adostasuna adierazi nahi dugu gaurko ospakizunarekin eta irakurtzearen garrantzia azpimarratu eta aldarrikatu nahi dugu. Eskolari egokitzen zaio erantzukizun hau, baina ez da irakasleon lana bakarrik, etxekoena ere bai. 

Liburuen orrialdeetan murgildu eta bertan kontatzen diren istorioaz gozatu, liburuen bitartez asko ikasten baita eta abentura ederrak baitaude!



Eta norbaitekin elkarbanatu ahal baduzu, are politagoa abentura!!


2018/04/19

HARREMANAK II

Kaixo balorazale:

Oporrak baino lehen, pertsonen arteko harremanak eta haiengandik suertatzen diren gatazkei buruzko sarrera eskaino genizun. Sakondu nahi dugu gaian, gure ustez oso garrantzitsua baita besteekin ondo harremanatzea eta gure irakaslearen paperaren barruan, pertsonak izaten irakastea da.

Lehen aipatu dugun sarreran ikutzen genuen puntu bat zen guztiok ezberdinak garela eta "egia" geure ikuspuntutik baino ez dugula ikusten. Esfortzua egin behar dugu beste ikuspuntu batetik ikusi ahal izateko... Gogoratzen zara ez bagara mugitzen inoiz ez garela gai izango 9 bat 6 moduan ikusteko? Argi dago geure bizipenek baldintzatzen gaituztela baina elkarbizitza bermatzeko saiatu behar dugu bizitza besteen zapatetatik ikusten.

Hurrengo bideoan ikusiko dugu zelan konpontzen diren Gaua eta Eguna, oso desberdinak izan arren...:





Ikasi behar dugu besteekin (elkar)bizitzen, besteak errespetatzen, haien aurpegi guztiak onartzen eta  gauza onak goraipatzen. Bideoan ikusi dugun moduan, ez da batere erreza; bizitza errealean ere bai berdina gertatzen da. Horretarako norbere berezitasunak, indarguneak eta gabeziak ezagutu eta onartu behar izatea lehenengo urratsa izaten da. Besteengandik asko daukagu ikasteko; beharbada, egunen batean, kritikatu izan duguna gugan ere badago eta...

Aurrera joko dugu beste bideo batekin. Hau egoera erreala da, nerabeekin egindako esperimentu soziala hain zuzen ere. Ikusiko dugu zelako garrantzia duten esaten ditugun hitzek...




Ziur gaude gogoeta handia ez dugula bideratu behar, ondorioak zuk zeuk atera dituzula eta hemendik aurrera gehiago zainduko duzula zelan komunikatzen zaren eta nolako berbak eta mezuak luzatzen dizkiezun zeure ingurugoei. Edo horrela izatea espero dugu behintzat!

Asteburu ona izan!


2018/04/16

APIRILAK 16: HAUR ESKLABOTZAREN AURKAKO EGUNA

Kaixo balorazale:

Hiruhilabeteari hasiera emateko, Haur Esklabotzaren Aurkako Eguna dugu gaur. Bada, hain zuzen, guri ospatu behar izatea gustatzen ez zaigun horietakoa. Penagarria XXI. mendean egonda horrelako egoerak egotea, salatu eta umeen eskubideak aldarrikatu behar izatea.

Gaiari sarrera emateko hurrengo bideoarekin hasiko gara:





Beharbada oso urrun gelditzen zaigu arazo hau, geure inguruan ez dugulako horrelako kasurik ezagutzen, baina, tamalez horrela da eta gaur egun 150 miloi ume baino gehiago esklaboak dira mundu osoan.

Egun honetan Iqbal Masih haurrari egiten zaio omenaldia, Pakistango tapizen mafiak 1995. urtean 12 urte zituela erail zuen haurrari, hain zuzen ere. Lau urte zituen bere familiak 600 rupiaren truke (10 €) alfonbren lantegi baten jabearen eskuetan utzi zuenean. Umeak 12 ordutik gora egiten zuen lan alfonbrak egiten, baina jabeak maileguarengan jarri zituen interesen ondorioz, Iqbalen aitaren zorra geroz eta handiagoa egin zen. Garai horretan, haurra jipoitu eta basatiki jo zuten, eta ehungailu batera kateaturik ere eduki zuten. 1992an haur esklaboak salbatzen zituen erakunde batek askatu egin zuen. Iqbal eskolara joaten hasi zen, eta aldi berean, haur esklaboak askatzea lortzeko kanpaina jarri zuen abian. Haurra izan arren, jendaurrean hitz egiten zuen bortxazko lan esplotazioari buruzko bere lekukotasuna emanez. 1994an sari bat eman zioten bere lana aitortze aldera, eta horrek ezagun bihurtu zuen. Hurrengo urtean, apirilaren 16an, bizikletan zebilela, tiro batek jo eta erail zuten. Hori dela eta urteko egun honetan "ospakizuna".

Iqbalek hasi zuen lana ez da galdu bere heriotzarekin; izan ere, Craig Kielburgerek, bere anaia Marc Kielburgeren laguntzarekin, bere bizitza lan horri eskaintzea erabaki zuen eta, horrela, 1995ean Free the Children izeneko elkartea sortu zuen. Ordutik, haur esklabotza handituz joan da: bost urtetik gorako ia 400 milioi haurrek egiten dute lan esklabo gisa, eta beraz, baldintza penagarrietan. Haur esklabotza negozioa baita ehungintza, armada edo meatze-korporazio handientzat zein sexu esplotazioaren mafientzat. Euren esplotazioaren emaitza eguneroko kontsumorako gaiak baitira. Isiltasun geruza konplize bat hedatzen da milioika haurren gainean.

Sarrera honi amaiera emateko, jorratu dugun guztia borobiltzeko hurrengo bideoa luzatzen dizugu:


2018/04/02

APIRILAK 2, EGUN URDINA


Kaixo balorazale:

Oporretan egon arren, tarte bat atera dugu autismoaren egun honetan. Iaz jada egunaren berri eman genizun eta horrekin batera hainbat datu. Aurten Gipuzkoako Marea Urdina izeneko talde baten egitasmoa ekartzen dizugu.

Gizartearen %5-ak ezgaitasunen bat du eta konkretuki %1-ak AUTISMOA du. Gizarteak pertsona hauen berri izan eta berauen gizarteratzean parte hartu dezan Marea Urdina antolatu da. Haien helburua gizartea autismoa duen pertsonen inguruan sensibilizatzea da, ez du inolako diru bilketa helbururik. Gipuzkoako kosta igeritan egingo dute bi etapetan eta erreleboka uztailaren 7an eta 8an, igerilari ezberdinak parte hartuz. Marea, ibilbidea igeritan izango da eta jendetza biltzeko asmoa dute. Urdina, autismoaren kolorea URDINA delako.

Jarraian grabatutako abestia luzatzen dizugu:





Amaitzeko, bideo labur bat partekatu nahi dizugu. Bertan oso ondo azaltzen da zelan sentitzen den ume autista bat eta bere erreakzioak estimuloz jositako mundu batean:





Errealidade hau apur bat hobeto ezagutzea eta ulertzea espero dugu.

Pazko astelehen ona izan!

2018/03/20

AUTENTIKOAK


Kaixo balorazale!

Pasa den urtean eman genizun egun honen berri. Eta adibide anitz jarri genizkizun argi gera zedin Down Sindromedunak PERTSONAK direla.

Ba al dakizu zer den Down Sindromea? Definizioz, Down sindromea alterazio genetiko bat da, normalean 21. kromosoma bikotean ematen dena. Bikote horretan bi kromosoma izan beharrean, hiru kromosoma izaten dizutezte sindrome hau pairatzen duten pertsonek. 

Hurrengo irudian oso argi ikusten da alterazio hori:




Zerikusia izango du martxoak (3) 21ean izatea egun honek (21. kromosoma bikotean 3 izatea 2 izan beharrean)? Edo kasualitatea ote da...? Jarrai gaitezen ea hemendik erantzuna aurkitzen duzun, bestela iker ezazu!

Jarraitu baino lehen, argi utzi nahi dugu ez dela gaixotasuna. Ezaugarri zehatzak dituzte, besteak beste: 
  • Garapen motrizean arazoak
  • Koordinazioan eta mugimenduetan zailtasunak
  • Atentzioa mantentzerako orduan zailtasunak
  • Entzumen urritasuna zenbait kasutan
  • Hizkuntzaren garapenean atzerapena
  • Memorizaziorako zailtasunak
  • Prozesu kognitiboak gauzatzeko zailtasunak
  • Irudiak, soinuak baino hobeto prozesatzeko gaitsuna

Beharbada beste batzuei baino gehiago kostatu ahal zaie gauzak egitea, baina autentikoak dira, aurtengo sentsibilizazio kanpainak adierazten duen moduan. Haiek inork baino hobeto azaltzen dute nolakoak diren eta nola sentitzen diren hurrengo bideoan:





Oso egokia bideoari eta kanpainari eman dioten izenburua: autentikoak. Horrelakoak baitira. Baten bat ezagutzen baduzu ziur gaude ados egongo zarela; eta ez baduzu oraindik zorte hori izan, daukazunean honetaz guztiaz gogoratuko zarelakoan gaude.

Beste bide batetik baina honekin loturik, #DiferenteComoTu izeneko kanpainia heldu zaigu (eskerrik asko Leire!), eta luzatzen dizugu zeure zentruan martxan jar dezazun edo zeure etxean familiakoei proposa diezaiezun.




Ikusten duzunez ez da bat ere zaila, animatu zaitez martxoak 21ean galtzerdi desberdinak janzten eta bete ditzagun sare sozialak argazkiz PERTSONA hauen inklusioagatik!!

Amaitzeko, jarraian txertatzen dizugu EITBko #UrHanditan programak azaroan Down Sindromeari buruz eskainitako saioa. Denbora behar da, baina merezi du ikusteak hobeto ezagutzeko PERTSONA hauek:



Zenbat ikas dezakegun haiengandik... Autentikoak dira, eskerrik asko existitzeagatik!

2018/03/15

ASMAKIZUNA, JOLASA ETA IPUINA


Kaixo balorezale hori:

Gaurko sarrera asmakizun batekin hasiko dugu, jolas batekin jarraitu eta ipuin "klasiko" batekin amaituko dugu. Dibertigarria dirudien arren, nahiko serioa da gaia. Baina ez gara gehiago luzatuko eta asmakizunari ekingo diogu. Adi egon eta pentsatu, ea erantzun zuzena bururatzen zaizun!:





Nahiz eta asmakizuna asmatu ez, ziur konturatu zarela zertan datzan gaurko gaia. Horixe! Genero eta berdinasunarekin jarraituko dugu, martxoak 8ko sarreran adierazi bezala, kezkatzen gaituen gaia baita eta kontzientziatu behar dugu gizartean dagoen arazoez.

Asmakizunera itzuliko gara. Aldez aurretik ez zekien norbaitek asmatu badu, geure zorionik beroenak eman nahi dizkiogu, oso jende gutxik lortzen baitu. Baina tamalez, normalean, gizarte matxista honetan jendeak ez du erantzuna zuzena aurkitzen zirujauaren figura, gizonarena irudikatzen dugulako. Matxismoaren putzua da eta oso kutsatuta dago gizartea. Espero dugu baten batek asmatu izana, pentsamendua aldetzen doan seinale!

Hasieran adierazi bezala, amakizun ostean, jolasa dator. Hona hemen! 





Ziur zuri ere bai bidegabekeria hutsa iruditu zaizula sarien banaketa. Hemen ikustea erreza da, baina bizitza errealean ez da horrela suertatzen eta Norvegiako entrepresa batek (Finans Forbundet) bideo adierazgarri hau sortu zuen martxoaren 8an emakume askoren egoera injustua salatzeko eta berdintasuna aldarrikatzeko. Hemendik txalokatu nahi dugu zein argi adierazi duen, umeek ere ulertzeko moduan! Zergatik agintariek ez daukate hain argi eta onartzen dute gizon eta emakumeen artean existitzen den soldata-urradura? Penagarria... Egin dezakegun gauza bakarra da bidegabekeria presente izatea eta eskubide berdinen alde borrokatzea.

Amaitzeko, esan bezala, ipuin bat ekartzen dizugu. Little Revolutions proiektuaren eskutik datorkigu bideo zoragarri hau. Oinarria Txanogorritxoren ipuina da baina ikus dezagun zelako mezu matxista dituen atzetik...





Inoiz konturatu zara ipuin klasiko "inozo" honek zeukan arriskua? Harrigarria da zelan txiki-txikitatik guztiok entzun ditugun ipuinetan indarkeria dagoen eta normaltzat hartzen dugun. Hausnarketarako uzten dizugu...

Espero dugu gaur partekatutako material guztiarekin ipuina aldatzea joatea...

Asteburu ona izan!

2018/03/07

MARTXOAK 8, EMAKUMEEN NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo balorazale:

Gaurko egunean ez dugu ekarpen handirik egingo, iaz egun honen historia luzatu genizun eta ezer gutxi gehitu ahal dugu. Gainera ziur gaude bideo eta material pilo iritsi zaizula azken egunotan emakumearen paperaren inguruan. Pena da erakunde ofizialetatik egun bakar batean laburbiltzea gai potolo hau. Ez gaude ados jarrera horrekin, arazo hau egunerokotasunean daukagu eta EGUNERO borrokatu behar da berdintasunaren alde. Guk, hemendik, egiten dugu, askotan aztertu dugu emakumearen papera eta aldarrikatu dugu berdinatasuna, eta ez bakarrik egun zehatzetan... Aprobetxatu nahi dugu salatzeko hau ez dela konpontzen ekintzez betetako egun batekin, ez!

Jarraian emakume askok pairatzen duten egoera oso ondo isladatzen duen bideoa lutzatzen dizugu:





Gogorra da bideoa, ezta? Tamalez, ez da exagerazioa eta gaur egun oraindik ere horrela izaten da kasu askotan... Desberdintasun hori dela eta, Emakundek berdinatasuna etxean eraiki eta irakatsi egiten dela azaltzen digu hurrengo bideoan:





Horrelako ereduak izanda, erreza da etorkizun hobea eraikitzea. Gaur egungo umeek, heziketa ona jasotzen eta behar bezalako ereduak izaten, etorkizunean berdintasunaren lorpen handiak egingo dituzuelakoan gaude. Zeuen esku dago etorkizuna!

Amaitzeko, oso bideo bitxia luzatzen dizugu, emakumeek asmatutako 33 gauza harrigarriak:





Hausnarketarako galdera batekin agurtzen zaitugu: zergatik honelako ereduak izanda, ez dira ezagutzen? Guztion esku dago berdintasuna.

2018/02/26

HARREMANAK


Kaixo irakurle hori:

Askotan gatazken inguruan aritu gara, baina uste dugu gauza batzuk argitzea ez dagoela soberan, azken egunotan gure inguruko egoera batzuk aztertu ondoren...

Ikus dezagun arazoen inguruko bideo hau. Erne egon, gero bakoitzaren papera aztertuko baitugu:




Pertsonen arteko harremanetan arazoak sortzea normala da, guztiok ez baitugu berdin jokatzen eta guztiok ez baititugu egoerak berdin ulertzen. Bakoitzak bere ikuspuntua dauka eta batentzat arazoa ez dena, bestearentzat beharbada bai. Egoerak interpretagarriak dira eta, arazo bat suertatzen denean ulertu behar dugun lehenengo gauza da bakoitzak bere ikusmira daukala. Bestearen zapatetan jartzen saiatu behar dugu bere ikusmiratik arazoa zelan ikusten den ulertzeko eta horrela, gatazka konpontzeko. Agian monologos.com web orrialdetik hartutako irudi honek laguntzen zaitu azaldutakoa ulertzen:

Argiago ikusten duzu orain? Horrela izatea espero dugu... Bien zapatetan jarrita, ulergarria da baina inor ez bada mugitzen, ez dago ulertzeko eta eztabaida konpontzeko modurik...

Bestea ulertzeko lehenengo pausua eman ondoren, gure ustez ulertu behar dugun beste kontu garrantzitsu bat da hainbat gatazka mota dagoela desberdintzea. Maiz bullying hitza errezegi erabiltzen da eta eskola-jazarpena ez da nahastu behar elkarrekintza zakarreko edo bizikidetza asaldatzen duten beste egoera batzuekin: borrokak, txantxak, noizbehinkako eztabaidak, eskola-bandalismoa, banden arteko liskarrak, etab.

Eskola-jazarpenaren ezaugarriak honako hauek dira: 
  • Botere-desoreka / babesgabetasuna: Pertsonen arteko harremanetan, indar-desoreka eragiten duen botere fisiko, psikologiko eta sozial desberdina sortzen da. Biktimak ez ditu aurkitzen bere burua defendatzeko estrategiak.
  • Intentzionalitatea: Kaltea egin-nahi kontzientean adierazten da.
  • Pertsonalizazioa. Ikasle bakar bat izan ohi da jazarpenaren biktima, eta, era horretan, babesgabetasun egoeran jartzen da 
  • Errepikapena: Denboran zehar errepikatzen den ekintza izan behar da.

Orain argiago gatazka eta eskola-jazarpenaren arteko desberdintasuna argiago izatea espero dugu. Jarraian txertatzen dugun bideoan gatazken inguruko hainbat adibide plazaratzen dira eta konpontzeko moduak:





Gatazkak konpontzeko pausuak eta kontuan izan beharrekoak errepasatuko ditugu:

  1. Gatazka identifikatzea: oso garrantzitsua da jakitea benetan zer gertatu den, gehienetan bakoitzak beste ikuspuntutik ikusten du arazoa.
  2. Besteak entzutea: beharbada arazoa gertatzen den momentuan bertan ezin da egin, baina oso inportantea da pausu hau ere bai. 
  3. Lasaitasunez hitz egitea: errespetuz jokatu behar dugu eta, nahiz eta besteak esaten duenarekin ados ez egon, bere partea lasaitasunez entzuten ikasi behar dugu.
  4. Akordioetara heltzea: gatazka zein den ulertu ondoren, akordioen momentua da. Guztiok konpromezu bat hartu behar dugu eta bakoitzak bere partea bete behar du.
  5. Errua aitortzea: dena argitzen denean ikasi behar dugu txarto egin dugun partea onartzen eta akatsengandik zerbait berria ikasten saiatu behar dugu berriro berdina ez gertatzeko.
  6. Inplikatutako guztiak elkarrekin konponbidea topatzea: aurreko guztia burutzeko, betiere izan behar dugu kontuan gatazkan sartutako guztiak egon behar direla elkarrekin konponbidea topatzeko.
  7. Solidaritatea: pertsona bat gaizki dagoela ikusten baduzu, hurbildu modu onean eta galdetu laguntza behar duen.
  8. Jolas kolaboratiboa: askotan futbolean aritzen zaretenean suertatzen dira arazoak eta maiz talde berdinekoen artean... Imajinatzen duzu lehen mailako partida batean horrelako jokabideak ikustea? Talde bereko jokalarien artean haserrealdiak egotea?
  9. Sentimenduen adierazpena: besteak ulertzeko zelan sentitzen zaren edozein gatazka aurrean, adierazi egin behar da, bestela besteak ezin du ulertu...
Amaitzeko, argi izan behar duzun beste gauza bat da inguruan gauden nagusiok laguntzeko prest gaudela. Pertsona izaten ikasi behar duzu eta bide horretan laguntzeko gaude ere bai.

2018/02/23

OSTEGUN BELTZA

Kaixo balorezale,

Askotan idatzi dugu kirolari buruz eta, horren inguruan hausnartuz, hainbat balore plazaratu egin dira (solidaritatea, laguntasuna, umiltasuna, zintzotasuna...). Aste honetan, aldiz, beste ikuspegi batetik begiratu behar dugu kirolarekin lotuta dagoen egoera bat.

Bart, Athletic-ek Moskuko Spartak-en kontra jokatu zuen UEFAko Europa Leaguen. Astean zehar hainbat abisu egon dira zale errusiar extremisteei buruz eta beraien gaiztakeriak nolakoak diren ikusteko aukera anitz izan ditugu komunikabide guztietan, baita sare sozialetan ere. Oso zaila izan da ezer ez ikustea.

Herenegun, Bilboko bi ikastetxek, San Mamesetik gertu daudenez, eskolaz kanpoko ekintzak, eta baita klaseak ere, bertan behera uztea gomendatzen zuten, errusiar zaleekin arazoak egotekotan umeak arriskuan egon ez zitezen.

Hiriburuko kaleetan ehunka polizia ikusi ditugu, ia-ia borrokarako prest, zale euskaldunak zein errusiarrak gaiztoengandik babestu ahal izateko. Bai lagun, errusiarrak ere, astelehenetik gure artean hainbat Spartakzale egon baitira Bilboz gozatzen inori kalterik egin gabe eta, noski, beraien segurtasuna ere jokoan zegoen. Zergatik? Hemengo zalegoaren parte bat ere extremista delako eta borrokatu nahi omen zuen.

Gauzak horrela, partidua hurbildu ahala, iskanbilak sortu egin ziren Gasteizen zein Bilbon. Azkenean, partidua hasi baino lehen, irudi penagarri eta triste baino tristeagoak ikusi ziren. Su artifizialak, kolpeak, irainak... liskar galanta egon da San Mames alboan eta, partiduaren atsedenaldian, berri tristeena jaso genuen, Ertzain baten heriotza, hain zuzen. Antza, ez zen kolpe baten ondorioz izan, baina berdin dio. Zer dela eta pertsona bat hil behar da kirol ikuskizun batengatik?

Irudi hauek, guretzat, iraganeko irudiak ziren, baina ez da horrela. Kirol profesionala eta bertan sortzen den norgehiagoka aitzakia baino ez da liskartientzat eta hauek astero plazaratzen dute beraien krudeltasuna munduko bazter guztietan. Gauza bakarra dago argi: kirol ikuskizunetara borrokatzera doazenek ez dute kirola edo taldea maite, bakarrik indarkeria, eta gure zelaietatik eta kaleetatik at egon beharko ziren. Berdin dio errusiar, ingeles, espainol edo euskalduna izatea. Beraientzako lekurik ez da egon behar.

Pasa den urtean aurkeztu genizun moduan, indarkeriari txartel beltza atera behar zaio:


Resultado de imagen de indarkeria kirola


Orain, alde batera utziko dugu "kirola" eta gure nagusiengana hurbilduko gara.

Atzo goizean, estatuko hiriburu nagusietan, erretiratuak kalera atera ziren pentsio duinak eskatzera. Azken 5 urteotan, guztira, beraien bizizaria %1,25a baino ez da igo, hau da %0,25 urte bakoitzean.  IPCak (gauzen prezioa), aldiz, %2,1a igo da 2013tik hona, hori elektrizitatearen eta gasaren prezioa kontuan hartu gabe.
Zer esan nahi du honek? Demagun 2013an erretiratu batek 600€ko pentsioa zeukala. Bere pentsioa, gaur egun, 607,5€koa izango zen eta, noski, 7,5€k ez du ematen gauza guztien prezioen igoerak ordaintzeko.

Gure nagusiek gero eta pobreagoak direla salatu nahi dute eta bizitzaren prezioaren igoera bera beraien pentsioak izateko eskatzen dute.

Hemendik, gure solidaritatea eskaini nahi diegu nagusi guztiei. Ba al da posible, bizitza osoa lan egin eta gero, zergak ordaindu ondoren, hain pentsio baxuak izatea? Nola bizi daitezke gure aiton-amonak? Nork bermatzen ditu beraien eskubideak? Madrilgo gobernutik, gainera, irain bat jaso egin dute orain dela gutxi. Presidentearen hitzetan, bizitzan zehar aurreztu behar da jubilaziorako. Eta hori dio pentsionisten itsulapikoak, guztion artean bete dugun hori, bankuak eta entrepresa pribatuak salbatzeko husten duen bitartean. Hura bai komiko ona. 

Blog txiki honetatik omenaldia egin nahi diegu nagusiei. Zuek bai izan zaretela eredu aparta giza eta langileen eskubideak lortzeko borrokan. Zuen alde gaude. Gora nagusien borroka!


Imagen relacionada

Resultado de imagen de pensionistas bilbao

2018/02/20

OTSAILAK 21, AMA-HIZKUNTZAREN NAZIOARTEKO EGUNA


Kaixo balorazale euskaldun hori!

UNESCOren ekimenez sortutako Ama-hizkuntzaren Nazioarteko Eguna da gaur, hilak 21a; hizkuntza aniztasuna eta hizkuntza gutxituak aldarrikatzeko eguna. Honen berri ematen dizugu geurea haietariko bat delako.

Deustuko unibertsitateko irakasle batzuk “Euskal hiztun berriak: esperientziak, jarrerak eta identitateak” ikerketa bat egin ondoren, kontu interesgarriak ondorioztatu dituzte (EAEko datuak dira). Hona hemen ikerketako datuak aintzat hartuta eta Ama-hizkuntzaren Nazioarteko Eguna tarteko Unesco katedrak egindako infografia:



Europako hizkuntza gutxituen eskubideen aldeko Minority Safety-Pack herri ekimena martxan dago, Europako eremu urriko hizkuntzen hiztunen eskubide linguistikoak Europa mailako legeria lotesle baten bidez babestu nahi dituena. Hau bultzatzeko prozesua oso erraza da: www.minority-safepack.eu web orriaren bidez jasotzen dira sinadurak, milioi batera iristeko helburuarekin. 

Kanpainaren bitartez, Europar Batasunaren barruko gutxiengo nazionaletako 50 milioitik gora herritarren eskubideak babestuko dituen legeria loteslea eskatu nahi zaie Europar Batasuneko erakundeei, «Europar Batasun osoan gure hizkuntza eskubideak ziurtatu eta bermatuko dituen europar legeria loteslea».

Europako Nazionalitateen Batasun Federalak aurkeztu zuen ekimena duela zenbait aste Europako Parlamentuko Gutxiengoen Taldeartekoan, eta milioi bat sinadura behar ditu aurrera egiteko. Orain arte ia 600.000 sinadura batu dira, eta gutxienez Europar Batasuneko zazpi estatu ari dira parte hartzen ekimenean.

Baina, zer da ama hizkuntza edo, hobeto esanda, lehen hizkuntza? Umetan, 3 urte bete arte, ikasten den lehenengo hizkuntza da. Geure errealitatean lau aukera daude: umetan euskara bakarrik ikasten duten pertsonak, gaztelania bakarrik ikasten dutenak, euskara eta gaztelania ia aldi berean ikasten dutenak eta, azkenik, euskara eta gaztelania ez den beste hizkuntzaren bat izaten dutenak ama edo lehen hizkuntza moduan. Ez bazaizu oso argi gelditu, bideo honek oso ondo azaltzen ditu kontzeptua eta bitxikeria batzuk, erne egon!:




Ziur zu, gutxienez, elebiduna zarela, zeure lehen hizkuntza izaten dena izaten dela... Hurrengo bideoaren protagonisten lehen hizkuntza ez da geurea, baina harritu gaitu zein ondo egiten duten euskaraz eta zelako eredu diren!





Daukazun lehen hizkuntza daukazula, gaur euskararen alde egingo dugu irakurle askoren ama hizkuntza gutxitua izateagatik eta geure kulturaren altxorra izateagatik. Horregatik aprobetxatu nahi dugu salatzeko pasa den asteburuan entzundako albistea: arbitro andaluziar batek Idiazabal-Elgoibar partidan euskaraz hitz egitea debekatu zien jokalariei eta hurrengo mehatxua bota zien zelaira atera aurretik: 'Norbaitek euskaraz hitz egiten badu, kalera joango da'.

Lotsagarria da! Euskal Herrian gaude eta geure hizkuntza erabiltzeko eskubidea dugu!